Home
 
Cursussen /rubriek/
streepjes

Leren > Cursus > Management > Motiveren > Wat is motivatie?

Wat is motivatie?

Motiveren

Motivatie is het gevoel dat je aanzet tot het beginnen én afmaken van een taak. Of nog ruimer, dat je aanzet tot bepaald gedrag. Met dat gedrag denk je iets te krijgen dat je nodig hebt.

Of iemand gemotiveerd bezig is met een taak, kun je meestal aan de buitenkant wel zien. Herkennen of iemand een motivatieprobleem heeft, is dan ook meestal niet zo moeilijk. Maar wat gaat er dan van binnen in iemand om? Wat maakt hem zo gedreven of juist lusteloos? Als leidinggevende ontkom je er niet aan je te verdiepen in de motivatie van je medewerkers.

Motivatie kun je zien

Waaraan herken je een gemotiveerde werker?

Waaraan herken je een werker met motivatieproblemen?

  • straalt energie en tegelijk ontspanning uit
  • komt met ideeën en creatieve oplossingen
  • zoekt zelf naar middelen om zijn taak uit te voeren
  • gaat open in discussie
  • werkt doelgericht en geconcentreerd
  • is weinig ziek
  • produceert meer dan gemiddeld en doet dat op tijd
  • inspireert collega's en heeft aandacht voor hen
  • straalt lusteloosheid uit of maakt juist een gespannen indruk
  • gaat veel in discussie op een negatieve manier
  • twijfelt openlijk aan de zin van zijn werk en dat van collega's
  • uit veel kritiek zonder met alternatieven te komen
  • klaagt over de onmogelijkheid van zijn taak
  • is veel afgeleid
  • krijgt weinig 'af' en begint vaak opnieuw
  • maakt soms met opzet fouten
  • is veel afwezig

Let op: een medewerker die niet gemotiveerd is om een taak te doen die jij als manager belangrijk vindt, hoeft geen luie werker te zijn! Hij wil zich waarschijnlijk wel inzetten op het werk, maar dan voor taken waarbij hij zijn kwaliteiten kan inzetten of die een doel hebben dat hem motiveert. Het is erg belangrijk dat je serieus, belangstellend en niet veroordelend met deze signalen omgaat. Natuurlijk mag je er feedback op geven, maar dat zal altijd een begin moeten zijn van een coachend gesprek waarin je op zoek gaat naar de wortel van de motivatieproblemen.

Hoe motivatie werkt

Motivatie is een gedrevenheid om energie te investeren in een actie waarvan je denkt dat hij de vervulling van je eigen behoefte dichterbij brengt. Die gedrevenheid kun je dus van buiten wel herkennen, maar hoe ontstaat die motivatie van binnen dan?

Dit proces verloopt voor iedereen in gelijke stappen. Het maakt niet uit of je kijkt naar de motivatie om een kop cappuccino te gaan maken of de motivatie om te starten met een reorganisatieproject van een half jaar.

motivatiecyclus: behoefte, wens, verwachting, prikkel, doen, effect beoordelen

Een korte uitleg van de motivatieketen met het cappuccinovoorbeeld

Ik heb behoefte aan rust en ontspanning. Uit die behoefte komt de wens voort een cappuccino te gaan maken. Uit ervaring weet ik dat dit werkje me afleidt en dat ik geniet van de koffie. Ik heb dus de verwachting dat het maken van de koffie mij ontspant. Ik vertrouw op het effect van de koffie en dat geeft mij de prikkel om naar de keuken te lopen en de machine aan te zetten, melk en koffie te pakken, enzovoort; ik ga het doen. Als ik weer aan mijn bureau zit en met mijn dampende bak uit het raam staar, beoordeel ik het effect: ja, ik voel me lekker. Een volgende keer ben ik nog gemotiveerder om cappuccino's te maken en ik word er ook steeds beter in. Al mijn collega's willen van mij cappuccino! Zo draag ik bij aan een motiverende werksfeer, want mijn collega's blijken ook behoefte te hebben aan ontspanning en verwachten hetzelfde effect van mijn koffie.

Motivatieproblemen begrijpen

Dat mensen in actie komen, begint dus altijd met een behoefte. Waar die behoefte vandaan komt, lees je in het artikel over de behoeftepiramide van Maslow. Wat duidelijk wordt uit de motivatieketen is welke problemen er met motivatie kunnen ontstaan. Stel, je bent de leidinggevende van Janet. Janet was altijd een fantastische secretaresse, maar sinds een paar maanden valt je op dat ze slordig wordt, te laat komt, somber uit het raam staart en soms zelf gewoon zegt: 'Nee, dat kan je beter zelf doen!' Wat is er met Janet aan de hand?

  1. Er is geen actie zonder behoefte, want dan is er ook geen wens. Dus, stel je Janet een doel dat zij op geen enkele wijze kan koppelen aan een eigen behoefte, dan pakt ze de taak niet voortvarend op. Vraag je haar te verhuizen naar de algemene secretaressekamer, dan stelt ze dat zo lang mogelijk uit, want zij heeft een ander persoonlijkheidstype en ze geen behoefte aan mensen om zich heen.
  2. Elke medewerker heeft behoeften die hij met zijn werk wil vervullen, maar die kunnen leiden tot wensen waar geen plaats voor is in de organisatie, onvervulbare wensen. Janet wil rapporten gaan redigeren, maar dat doet de afdeling Tekst al. Je kunt haar dus geen nieuwe taken geven. Janet blijft zich vervelen. Ze laat onplezierig gedrag zien, zoals de kantjes ervan af lopen, in de verwachting dat je als leidinggevende daardoor iets aan haar takenpakket gaat doen.
  3. Als Janet geen positieve verwachtingen heeft van het effect van haar eigen handelen, loopt het verkeerd. Ze krijgt ze negatieve spanning. Janet denkt misschien: 'Dat heb ik nog nooit gedaan', 'Dat kan ik niet alleen' of 'Dat is de verkeerde methode om het archief te reorganiseren.'
  4. Er is een vorige keer iets misgegaan waardoor Janet negatieve verwachtingen heeft gekregen. Ze heeft eerder het archief gereorganiseerd en dat werd een puinbak. Je kon wekenlang niets meer vinden. Janet heeft het effect van haar actie dus behoorlijk negatief beoordeeld en denkt nu dat ordenen een valkuil van haar is, geen kernkwaliteit.
  5. De prikkel is niet groot genoeg. Janet heeft wel behoefte aan respect van haar collega's en ze wil ook wel meer met hen samenwerken, ze verwacht ook best dat dat respect zal opleveren, maar haar behoefte aan een andere baan is veel groter, dus spant ze zich niet in voor de samenwerking.

Het lijkt simpel, maar iedereen is anders!

Waar het dus op neer komt is dat:

  1. je een wens of een doel nodig hebt
  2. dat je inspirerend vind omdat het aansluit bij je behoefte en dat
  3. je er vertrouwen in hebt dat je dat doel kunt bereiken met jouw inspanningen.

Dit is de basis van motivatie. Dit geldt voor je medewerkers, maar net zo goed voor jou als leidinggevende.

(De)motiverende omstandigheden

Echter, hier komen nog allerlei omstandigheden bij die de motivatie van de werker kunnen versterken of belemmeren. Je kunt immers nog zo gemotiveerd zijn door je doel en je taak, maar als er de hele tijd herrie is op je werkplek, of je hebt een moeizame relatie met je baas, of je mag niet je eigen structuur om in te werken kiezen, dan kun je alsnog gedemotiveerd raken. En wat (de)motiverend is, is voor iedereen anders. Je persoonlijkheidstype is mede bepalend.

(De)motiverende doelen

De één vindt het lekker om de hele dag jazz aan te hebben en de ander wordt er gek van! Nummer drie trekt zich 0,0 aan van zijn baas. Zo is het ook met doelen. Voor de één is een bepaald doel enorm inspirerend, terwijl de ander kwaliteiten heeft die hij niet kan inzetten voor dat doel. Nummer vier raakt gemotiveerd door weer heel andere problemen die hij wil oplossen. Nummer vijf heeft geen idee wat hij eigenlijk wil op het werk en wat zijn kwaliteiten zijn. Hij ziet dan ook geen doelen voor zich die hem kunnen motiveren. Als leidinggevende moet je al die verschillen kennen en kunnen waarderen. En degene die het niet weet, letterlijk op dreef kunnen helpen.

Bronnen

Volgende pagina: wat motiveert?


Bron: www.leren.nl/cursus/management/motiveren/wat-is-motivatie.html

Copyright © 1999-2014 Applinet B.V.
Alle rechten voorbehouden
Colofon