

		Home

Kennisbronnen

Startfase

Startfase

	Creatief denken
Inhoud: Wat is creativiteit? Creatief vs. routine Hoe werkt creativiteit? Ontwikkelen van creativiteit Creatief proces Startfase Divergerende fase Convergerende fase Verder lezen

In de startfase onderzoek je of je onderwerp geschikt is voor een creatieve aanpak. Sommige onderwerpen lenen zich er nu eenmaal beter voor dan andere. Wanneer is een creatieve aanpak minder geschikt? Een paar voorbeelden.

als er al heel veel ideeën zijn maar beleidsmakers missen de bestuurlijke moed om het aan te pakken
als het probleem gewoon niet belangrijk genoeg is
als de oplossing van het probleem voor het grijpen ligt maar er is geen geld.

Igor Byttebier aan wie we in deze cursus veel ontlenen, geeft als voorbeeld het fileprobleem. Dat is géén creativiteitsprobleem. Er zijn inmiddels heel veel ideeën om dat probleem op te lossen. Als je niet in de file wilt staan, ga je op vrijdagmiddag niet met de auto van Utrecht naar Amsterdam. Maar de samenleving wíl helemaal geen oplossingen. Althans: niet hard genoeg. Er is gewoon geen draagvlak (of bestuurders missen de moed) voor een echt andere aanpak van ons vervoersprobleem.

Om half negen is het druk bij de koffieautomaat. Dat kán je als probleem ervaren. En je kunt dus een creatieve oplossing verzinnen. Maar is het echt belangrijk? Ook voor anderen?

In dit soort situaties is het niet zo zinvol om met leuke, creatieve ideeën aan te komen.

Analyse

Een korte checklist:

Is je onderwerp helder? Weet je waarover je wilt nadenken?
Heb je genoeg informatie over je onderwerp? Straks zit je met honderd prachtige ideeën maar mis je de gegevens op basis waarvan je gaat selecteren.
Wiens probleem ga je oplossen? Is de probleemeigenaar betrokken, bereid en bevoegd om het probleem aan te pakken en beschikt hij over de mogelijkheden daartoe? Zo niet: wacht dan even tot de echte probleemeigenaar opstaat.

Startformulering

Je creativiteit is een fantastisch stukje software. Het werkt het best als je het gericht inzet. Een goede startformulering is daarvoor onmisbaar. Formuleer je doel in één zin en maak het zo concreet mogelijk. Noem in die ene zin bovendien wie eigenaar van het probleem is en begin de vraag met 'Hoe' of met 'Bedenk ...' De 'hoe-formuleringen' focussen op de manier waarop je je doel wilt realiseren, de 'Bedenk-formuleringen' focussen op het eindresultaat.

Omdat de startformulering erg belangrijk is voor het creatieve proces staan we er evenwat langer bij stil. Vergelijk de volgende startformuleringen:

Hoe kunnen we ervoor zorgen dat het nieuwe sportcentrum na twee jaar kostendekkend draait?
Hoe kunnen we ervoor zorgen dat de middelbareschooljeugd uit deze gemeente tenminste tweemaal per week een uur intensief beweegt in het nieuwe sportcentrum?
Hoe kunnen we ervoor zorgen dat alle inwoners van onze gemeente tussen de 2 en de 80 jaar voor 1 januari 2008 tenminste eenmaal een sport heeft beoefend in ons nieuwe sportcentrum?
Hoe kunnen we ervoor zorgen dat de helft van de inwoners van onze gemeente tussen de 2 en de 80 jaar voor 1 januari 2008 tenminste eenmaal een sport heeft beoefend in ons nieuwe sportcentrum en dat daarvan de helft zich inschrijft voor een wekelijks terugkerende activiteit?
Hoe kunnen we ervoor zorgen dat het nieuwe sportcentrum een doorslaand succes is?
Bedenk een sportcentrum waar mensen van alle leeftijden graag naar toe gaan.
Bedenk een sportcentrum waar mensen die geen lid zijn van een sportclub graag naar toe gaan.

Formulering 1 is duidelijk minder inspirerend dan formulering 5. Toch komen ze op hetzelfde neer. Formulering 4 is weliswaar heel concreet maar laat wel héél weinig ruimte. Als je wat meer weet over projectmatig werken, zul je zie dat deze formulering wél heel geschikt is om een project mee te beginnen. Formuleringen 2 en 3 zijn dan handiger. Formulering 7 is prima.

Een ander voorbeeld. In de kerk van het dorpje Leermens worden met enige regelmaat concerten gegeven. Dat trekt veel bezoekers. Maar omdat het openbaar vervoer in de provincie Groningen belabberd is, komen ze allemaal met de auto. Daar is Leermens niet op berekend. Vergelijk de volgende startformuleringen:

Hoe kunnen wij voorkomen dat het dorp een chaos wordt door alle geparkeerde auto's bij het volgende concert?
Hoe kunnen wij ervoor zorgen dat bij het volgende concert ons dorp niet volstroomt met auto's?
Bedenk manieren om bezoekers van de concerten te verleiden hun auto thuis te laten.

Je ziet het verschil. De eerste formulering is nog helemaal gefocust op het probleem, de laatste formulering creëert ruimte voor oplossingen. De eerste formuleringen zijn negatief geformuleerd, de laatste is positief geformuleerd.

Kortom. Een goede startformulering is:

concreet over het probleem en de probleemeigenaar
uitdagend en inspirerend en positief gericht

Volgende pagina: Divergerende fase

Bron: www.leren.nl/cursus/persoonlijke-effectiviteit/creatief-denken/startfase.html