Home
 
Cursussen /rubriek/
streepjes

Leren > Cursus > Professionele vaardigheden > Schrijven > Duidelijk

Duidelijk schrijven

Schrijven

Hoe weet je of je tekst duidelijk is? Een simpele test helpt je vaak verder. Geef de tekst aan een collega en vraag hem of haar de tekst even snel door te lezen. Dat is namelijk wat je echte lezer ook gaat doen! Vervolgens vraag je hem of haar om een korte samenvatting te geven. Luister alleen maar, ga niet in discussie. Ga jezelf ook niet verdedigen. Schrijf op wat je opvalt. En koester je informatie. Als je collega je tekst correct samenvat en de boodschap goed heeft opgepikt heb je een duidelijke tekst geschreven. Zo niet, dan moet je weer aan de slag!

Duidelijkheid heeft veel te maken met de stijl die je hanteert. Lees anders nog even het paragraafje over aantrekkelijk schrijven. Hier geven we nog wat tips om de inhoud van je tekst te verduidelijken.

Uiterlijke structuur

Een tekst wint veel aan duidelijkheid door een heldere en overzichtelijke structuur. Je doet dat door:

  1. een goede inhoudsopgave
  2. een titel die de lading dekt
  3. hoofdstuktitels en paragraaftitels die de lading dekken
  4. in de eerste zin van de alinea's het thema van die alinea noemen

Ook de lay-out draagt veel bij aan duidelijkheid. Neem je bladspiegel niet te breed. Prop niet te veel woorden op een pagina. Gebruik opsommingen waar het kan.

Een duidelijke boodschap

Als je van te voren weet wat je boodschap is, kun je gemakkelijk duidelijker schrijven. Veel schrijvers ordenen hun gedachten al schrijvend. Op zich is daar niets mis. Verwar die tekst echter niet met de definitieve tekst. Lezers willen duidelijkheid, vanaf het begin.

Een korte samenvatting

Je helpt je lezer door ieder hoofdstuk te beginnen met een samenvatting van hooguit enkele zinnen. Wat gaat de lezer hier lezen? Zo'n samenvatting geeft de lezer houvast. Zeker de lezer die haast heeft, is geneigd de samenvatting te lezen en vervolgens de rest van de tekst te scannen op zoek naar passages die aansluiten bij de samenvatting.

Conclusies expliciteren

Het is verleidelijk om je conclusies over te laten aan de lezer. Die is tenslotte geen kleuter meer. Maar daarmee doe je onrecht aan het leesgedrag van de meeste mensen. Net als een goede inleiding, biedt een duidelijke conclusie die lezer houvast, Expliciteer je conclusie ook door woorden als 'kortom', 'Onze conclusie is...', 'Samenvattend' of 'Derhalve adviseren wij...'

Signaalwoorden

Signaalwoorden zijn woorden die bij een lezer een belletje doen rinkelen. Als je het woordje 'Kortom' gebruikt denkt de lezer 'Oké, hier krijg ik dus een conclusie.' Signaalwoorden helpen de lezer om de samenhang tussen tekstdelen te begrijpen.

Het handboek 'Leren communiceren' geeft een handig schema dat je hier in iets beknoptere vorm vindt:

Functies van een zin of zinsdeel Toepasselijke signaalwoorden
Oorzaak van een verschijnsel Doordat, daardoor
Reden, argumentatie Omdat, immers, want, vanwege
Voorbeeld Bijvoorbeeld, zoals
Tegenstelling Maar, echter, toch
Opsomming Ook, bovendien, ten eerste/ten tweede, niet alleen/maar ook

Tabellen en grafieken

Een goede tabel of grafiek biedt in één oogopslag de duidelijkheid waar veel snelle lezers behoefte aan hebben. Zeker in meer informatieve teksten zoals een jaarverslag kan een tabel of grafiek je veel woorden besparen.

Infographic

De infographic raakt steeds meer in zwang. Infograpics zijn afbeeldingen die informatie visualiseren. Vaak gaat het om iets complex. Een infographic kan bijvoorbeeld de samenhang tussen dingen mooi in beeld brengen. Maar ook het weerkaartje in je dagblad is een infographic: het geeft je in één oogopslag heel veel informatie op een heel schematische manier. Als je een handleiding moet schrijven of een ingewikkeld verhaal en je hebt wat budget zou je serieus moeten overwegen om wat geld te besteden aan een goede infographic.

Foto's

Natuurlijk kan een foto heel veel duidelijkheid geven. Een rapport over onveilige situaties in een fabriek zou erg geholpen zijn met foto's. Maar ook jaarverslagen en beleidsnota's kunnen aan waarde winnen door het zorgvuldig gebruik van fotomateriaal.

Volgende pagina: Afwerking van de tekst: het CCC-model


Bron: www.leren.nl/cursus/professionele-vaardigheden/schrijven/duidelijk-schrijven.html

Copyright © 1999-2017 Applinet B.V.
Alle rechten voorbehouden
Colofon