Home
 
Cursussen /rubriek/
streepjes

Leren > Cursus > Persoonlijke effectiviteit > burn-out voorkomen > Energiebalans

Storingen in de energiebalans als oorzaak van een burn-out
Burn-out voorkomen

Voor wat hoort wat. De weegschaal moet in balans zijn. Je hebt gedurende langere tijd heel veel energie, tijd, liefde en aandacht in je werk gestopt en kreeg er te weinig voor terug. Natuurlijk kreeg je je salaris maar veel mensen hebben meer nodig dan alleen het geld. Ze willen bewondering of dankbaarheid of het gevoel onmisbaar te zijn. Daarmee zijn ze afhankelijk van anderen. En die hebben dat vaak niet in de gaten.

Freudenberger (de uitvinder van de burn-out) omschreef een burn-out ooit als 'de discrepantie tussen wat mensen verwachten van hun werk en wat ze er in werkelijkheid voor krijgen. De burn-out is de 'disease of the overcommitted' schrijft hij (geciteerd door Schaufeli). Bij hen is de weegschaal dus niet in balans. Hoe werkt die weegschaal precies?

Normaal gesproken begint een handeling met de persoonlijke motivatie om de handeling te verrichten. Je plant de handeling, je voert de handeling uit en je bereikt je doel. Daarmee haal je ook je beloning binnen. Die beloning voelt goed en je wordt bevestigd in je zelfbeeld. Je deugt. En de volgende keer dat je een handeling wilt verrichten begin je daar dus opgewekt aan. Heel kort door de bocht: je hebt ontdekt dat je je werk aan kunt en dat er ook een leuke beloning aan verbonden is.

Niet altijd verloopt dit zo vlotjes. Er zijn, volgens Schaufeli, eigenlijk vier storingen die een spaak in het wiel kunnen steken.

  1. Het blijkt dat het doel niet haalbaar is. In dat geval loop je je beloning mis. Daarmee wordt je zelfbeeld niet positief bevestigd. Integendeel: je krijgt van jezelf het signaal: dit kan je niet. Au!
  2. Het blijkt dat het doel alleen met heel erg veel moeite bereikbaar is. In dat geval ontvang je weliswaar je beloning maar die weegt niet op tegen je inspanningen. Opnieuw: au!
  3. De verwachte beloning blijft uit.
  4. Er blijken negatieve bijwerkingen te zijn. In dat geval slaag je en haal je bovendien je beloning binnen. Maar als vervolgens blijkt dat de bijwerkingen niet opwegen tegen die beloning wordt opnieuw je zelfbeeld onderuit gehaald.

Dat is allemaal geen probleem als het maar niet te vaak gebeurt. Het wordt wel problematisch als het schering en inslag wordt. Annegreet van Bergen is journaliste. Ze beschrijft in haar boek 'De lessen van burn-out' hoe ze –heel eervol en vlijend- gevraagd wordt om de economierubriek van het weekblad Elsevier te co√∂rdineren. Tegelijkertijd moet ze ook haar stukken blijven schrijven, vindt ze zelf. En wonder boven wonder lukt dat ook. Ze werkt dag en nacht en met heel haar ziel en zaligheid. Sterker: ze blijkt de meest productieve journalist te zijn. Dat hoort ze als ze zich gewonnen geeft en zich ziek meldt. In termen van het model dat Schaufeli schetst: haar doel realiseert ze maar slechtst tegen de grootst mogelijk inspanning. Als dan de beloning niet opweegt tegen de inspanning, valt op een gegeven moment het doek.

En dat die beloning op een gegeven moment onvoldoende is, is eigenlijk onvermijdelijk. Joop van der Ende krijgt op zijn 58e een burn-out. Hij heeft dan 40 jaar keihard gewerkt. Hij bouwde een bijzonder succesvol bedrijf op. Hij verdiende erg veel geld. Hij kreeg erg veel aanzien. Maar op een gegeven moment is dat allemaal niet meer genoeg. Dan weegt dat niet meer op tegen de inspanningen.

Dit betekent dus dat je zelf je eigen burn-out organiseert. Als je teveel van jezelf in je werk stopt, ga je ook te veel van je werk verwachten! En dat loopt nooit goed af.

Flow

Een korte uitwijding over de tegenpool van een burn-out: flow. Als je energiebalans ontregeld raakt, ligt een burn-out op de loer. Er ontstaat een neerwaartse spiraal. Maar wanneer die energiebalans wel goed functioneert, kun je ook in een opwaartse spiraal terechtkomen. Bevlogen medewerkers zijn medewerkers die zelf de regie hebben op over hun werk en hun lot in eigen handen nemen. Ze nemen initiatieven wanneer het werk hen niet meer bevalt, ze genereren hun eigen –vaak positieve- feedback. Ze worden wel moe maar dat is het soort moeheid dat je voelt na een avondje lekker sporten. Bevlogenheid kan besmettelijk zijn. Prestatie, het geloof in eigen kunnen en bevlogenheid zijn met elkaar verbonden en versterken elkaar. Positieve feedback en een goede match tussen persoonlijke doelen en organisatiedoelen kunnen die spiraal aan de gang houden.

energiepijl

Energie voor werk of studie

Je hebt nog zoveel te doen: die boeken lezen, een diploma halen, je project afronden, de klusjes van vandaag, maar... waar haal je de energie vandaan?

Volgende pagina: De persoon als oorzaak van een burn-out


Bron: www.leren.nl/cursus/persoonlijke-effectiviteit/burn-out/energiebalans.html

Copyright © 1999-2017 Applinet B.V.
Alle rechten voorbehouden
Colofon