Home
 
Cursussen /rubriek/
streepjes

Leren > Cursus > Sociale vaardigheden > Nee zeggen > Weigeren

Weigeren: hoe zeg je nee?

Nee zeggen

Nicolien vraagt: 'Harry, kun jij morgen wat eerder komen? We moeten om negen uur die presentatie geven en ik wil graag zeker weten dat alles het doet?' Geen onredelijk verzoek, zeker omdat Harry medewerker audiovisuele hulpmiddelen is. Maar Harry kan niet. Hij begint deze week om tien uur en werkt door tot zeven uur. Zijn collega Geert begint om acht uur en is dus de aangewezen persoon. Er is echter een probleem met Geert: hij kan prima een overheadprojector klaar zetten, de krijtjes controleren en zorgen dat de vergaderruimte opgeruimd is maar met de beamer en de laptop kan hij niet overweg. Nicolien weet het zeker: als Geert dit moet doen, komt het niet goed.

Toch wil Harry weigeren. Hij heeft er geen zin in. Hij vindt het heerlijk om zich 's morgens nog even om te draaien als zijn vriendin naar haar werk moet. En trouwens, hij wil ook niet telkens opdraaien voor het feit dat Geert niet geschikt is voor zijn baan.

Een smoesje zou helpen: 'Het spijt me maar ik moet naar de tandarts om half negen.' Dat werkt prima heeft hij ontdekt. Maar dat smoesje heeft hij onlangs al eens gebruikt bij Nicolien. En bovendien, zo leert ze het nooit.

Draai er niet om heen

Er is hier maar één antwoord mogelijk: 'Nee'. Wat Nicolien ook meekrijgt van het antwoord van Harry, het moet duidelijk zijn dat Harry niet eerder komt. Begin dus geen ellenlange verhalen voordat je nee zegt.

Geef een toelichting

Natuurlijk kan Harry volstaan met een ferm 'nee'. En heel waarschijnlijk zal Nicolien ook niet doorvragen. Juist omdat het antwoord zo kort is. Maar de relatie komt wel in de knel. Gewoon 'nee' vatten mensen agressief op. En Nicolien en Harry zijn collega's en moeten met elkaar samenwerken.

Een toelichting is dus meestal op zijn plaats. Wees echter ook dan kort van stof. 'Nee, het spijt me, ik heb daar helemaal geen zin in. Ik werk deze week van tien tot zeven en ik vind het veel te lekker om 's morgens wat uit te slapen. Je moet Geert hebben, die werkt van acht tot zes.'

Vaak is dit voldoende. Soms ook niet. Voor Nicolien hangt er veel van af. Zij wil per se dat Harry haar hierbij helpt. Ze dramt wat door. Nu wordt het moeilijk voor Harry. Het is zo verleidelijk om dan toch maar 'ja' te zeggen. Het is verreweg de gemakkelijkste oplossing. Hij krijgt een zeer dankbare blik van Nicolien en het scheelt hem het gezeur nu. Maar hij loopt het risico dat Nicolien tegen haar collega's zegt: 'Harry is een prima vent. Je moet soms even aanhouden maar hij doet alles voor je.'

Hou vol

Verzin geen nieuwe excuses maar hou voet bij stuk. En als Nicolien door blijft drammen kan Harry ook nog een einde aan het gesprek maken met een ik-boodschap: 'Ik vind het niet leuk dat je zo door blijft gaan. Ik ga verder met mijn werk.'

Er zijn situaties waarin gewoon weigeren te kort door de bocht is. Jaap en René werken samen aan een belangrijk project. Ze hebben afgesproken dat René in de Herfstvakantie een tussenrapportage zal schrijven. Dat was voordat René een nieuwe vriendin kreeg: een onderwijzeres. René wil dus dolgraag juist die periode vrij zijn. Jaap zou dat op zich best van René over kunnen nemen maar hij heeft een vreselijke hekel aan schrijven. Gewoon 'nee' zeggen en daar een toelichting op geven is niet genoeg. Ze moeten nog een hele tijd samen aan dit project werken. In dat soort situaties kun je als het ware gaan onderhandelen. Wees duidelijk wat je wel en wat je niet wilt maar ook waar eventueel over te praten valt.

Dat begint met begrip tonen voor de situatie zonder dat je afwijkt van je oorspronkelijke weigering. 'Ik doe dat echt niet maar ik begrijp dat het heel vervelend is.' Vervolgens kun je gezamenlijk het probleem verkennen. 'Ik heb me heilig voorgenomen dat ik dit soort klussen niet meer doe dus dat doe ik ook niet. Maar ik wil best helpen. Zijn er geen andere oplossingen?'

Tenslotte kan je ook nog wat tijd kopen. 'Ik heb er absoluut geen zin in maar ik zal er even over nadenken. Ik kom er straks op terug.'

Je kunt nog terug

En tja, je leest deze cursus net te laat. Zojuist zei je 'ja' en nu zit je met de gebakken peren. Je kunt nog terug. Het is niet vreemd om op de ander af te stappen en te zeggen: 'Het spijt me. Ik heb er nog eens over nagedacht maar ik doe het niet.'

Lichaamstaal

Nee zeggen is niet genoeg. In mondelinge, face- to-face-communicatie wordt maar een fractie van de complete boodschap gevormd door de letterlijke inhoud van de tekst. De toon waarop je het zegt, je mimiek erbij en de manier waarop je staat: dat zijn dingen die minstens zo belangrijk zijn als dat ene woordje 'nee'.

Je moet niet alleen 'nee' zeggen, je moet het ook uitstralen. Sta of zit rechtop, spreek duidelijk en probeer je handen niet te verstoppen achter je rug maar ontspannen langs je lichaam te laten hangen of op tafel te leggen. En, wend je ogen niet af maar kijk de ander aan.

Leer nee zeggen

Tot zover is het allemaal theorie. Als je inderdaad vaker 'nee' wilt zeggen zul je deze theorie ook in de praktijk willen brengen. Begin als het even kan in een omgeving waar men je nog niet zo goed kent. Veel gedrag verloopt volgens vaste patronen. Als je gedurende langere tijd met elkaar omgaat, groei je in bepaalde gedragspatronen. Het is moeilijk om daaruit los te komen.

Let in vergaderingen eens op hoe mensen zich gedragen. Er zijn ongetwijfeld mensen waarvan je denkt: 'als ik het toch zo zou kunnen ...'. Bestudeer hun gedrag, doe eens wat handgebaren na, probeer eens te gaan zitten zoals zij zitten en gebruik eens wat van hun kenmerkende zinnetjes.

Soms hebben mensen last van het 'ze-zullen-wel-denken...' syndroom. Dat is meestal onterecht. Het is in zekere zin triest maar mensen denken niet zoveel na over wat anderen doen. Als je je echt heel anders gedraagt dan normaal zal men hooguit even fronsen. Laat je niet bij voorbaat belemmeren door wat jij denkt dat anderen zullen denken. Nee, draai het om. Probeer je eens voor te stellen hoe het voelt als je voor jezelf kiest.

Besluitenpijl

Besluiten nemen

Een manager moet doortastend kunnen optreden. Hij moet knopen durven doorhakken en besluitvaardig zijn. Maar, hoe neem je weloverwogen besluiten? In deze cursus Besluiten nemen leer je wat er allemaal komt kijken bij het besluitvormingsproces.


Bron: www.leren.nl/cursus/sociale-vaardigheden/nee-zeggen/weigeren.html

Copyright © 1999-2017 Applinet B.V.
Alle rechten voorbehouden
Colofon